Kime Yöneliktir?
Pediatrik ergoterapi; günlük yaşam aktivitelerine, okul yaşamına, oyuna ve sosyal yaşama katılımda desteğe ihtiyaç duyan çocuklara yönelik uygulanmaktadır.
Hekim tarafından tanı almış çocukların yanı sıra, ailesi tarafından günlük yaşamın herhangi bir alanında güçlük yaşadığı gözlemlenen çocuklar da ergoterapi değerlendirmesi kapsamında ele alınabilmektedir.
Çalışma alanları;
- Otizm spektrum bozukluğu
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
- Gelişimsel gecikmeler
- Öğrenme güçlükleri
- Serebral palsi
- Down sendromu
- Entelektüel yetersizlik
- Duyusal işlemleme güçlükleri
- İnce ve kaba motor beceri güçlükleri
- Dikkat, planlama ve organizasyon güçlükleri
- Oyun ve sosyal katılım güçlükleri
- Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık gereksinimleri
- Pediatrik beslenme ve seçici yeme problemleri
Yaş Grubu
0–13 yaş
Eğitimin / Terapinin Amacı
Temel amaç, çocuğun günlük yaşam aktivitelerine, okul yaşamına, oyuna ve sosyal yaşama kendi potansiyeli doğrultusunda mümkün olan en yüksek düzeyde bağımsız, aktif ve işlevsel biçimde katılımını desteklemektir.
Bu doğrultuda;
- Günlük yaşam becerilerinde bağımsızlığın artırılması
- Okul ve öğrenme süreçlerine katılımın desteklenmesi
- Oyun becerileri ve sosyal katılımın geliştirilmesi
- Duyusal işlemleme ve düzenleme becerilerinin desteklenmesi
- İnce ve kaba motor becerilerin geliştirilmesi
- Postüral kontrol, denge, koordinasyon ve motor planlamanın desteklenmesi
- Dikkat, planlama, organizasyon ve yürütücü işlevlerin desteklenmesi
- İşlevsel becerilerin günlük yaşama aktarılması
- Beslenme ve yeme süreçlerinde yaşanan güçlüklerin desteklenmesi
- Bakım verene duyulan gereksinimin mümkün olduğunca azaltılması hedeflenmektedir.
Hangi Alanlarda Çalışılıyor?
- Günlük yaşam aktiviteleri
- Duyusal işlemleme ve modülasyon
- Duyu bütünleme
- Vestibüler, proprioseptif, dokunsal, görsel, işitsel ve oral duyusal süreçler
- İnce motor beceriler
- Kaba motor beceriler
- El-göz koordinasyonu
- İki elin birlikte kullanımı
- Denge ve koordinasyon
- Postüral kontrol
- Motor planlama ve praksi
- El becerileri
- Kalem kullanımı ve yazı öncesi beceriler
- Görsel algı
- Görsel-motor bütünleştirme
- Dikkat ve odaklanma
- Göreve başlama ve sürdürme
- Yönerge takibi
- Planlama ve organizasyon
- Problem çözme
- Bilişsel esneklik
- Dürtü kontrolü
- Aktivite geçişlerini yönetme
- Oyun becerileri
- Ortak dikkat ve etkileşim
- Sıra alma ve taklit
- Sosyal katılım
- Giyinme ve soyunma
- Yemek yeme
- Çatal-kaşık kullanımı
- Tuvalet becerileri
- El-yüz yıkama
- Diş fırçalama
- Kişisel bakım
- Eşyalarını düzenleme
- Okul rutinlerine katılım
- Pediatrik beslenme ve seçici yeme
- Oral-motor beceriler
- Beslenmeye katılım ve tolerans
Nasıl Uygulanıyor?
Süreç, çocuğun bireysel ihtiyaçlarının kapsamlı biçimde değerlendirilmesiyle başlamaktadır.
İlk aşamada çocuğun gelişimsel öyküsü, günlük yaşam performansı, aile gözlemleri, klinik gözlem ve gerekli değerlendirme araçlarından elde edilen bilgiler birlikte ele alınmaktadır.
Değerlendirme sonucunda çocuğun güçlü yönleri ve desteklenmesi gereken alanlar belirlenerek bireyselleştirilmiş terapi hedefleri oluşturulmaktadır.
Terapi sürecinde çocuğun yaşına, gelişimsel düzeyine, ilgi alanlarına ve motivasyonuna uygun oyun temelli ve işlevsel aktiviteler kullanılmaktadır.
Program, çocuğun yalnızca terapi ortamında beceri kazanmasını değil; öğrendiği becerileri ev, okul ve sosyal yaşam gibi doğal ortamlarda kullanabilmesini destekleyecek şekilde planlanmaktadır.
Kullanılan Yöntem ve Yaklaşımlar
- Ayres Duyu Bütünleme yaklaşımı
- DIR/Floortime
- ETEÇOM² – Etkileşim Temelli Erken Çocuklukta Müdahale Programı
- Çocuğa özgü bireyselleştirilmiş müdahale
- Oyun ve etkileşim temelli çalışmalar
- İşlevsel aktivite temelli çalışmalar
- Çocuk merkezli ve gelişimsel yaklaşım
- Kanıta dayalı müdahale yaklaşımı
- S.O.S. Feeding yaklaşımı
- Oral-motor becerilere yönelik çalışmalar
- Erken çocukluk ve gelişimsel destek yaklaşımları
Kullanılan Değerlendirme Araçları
- EASI – Evaluation in Ayres Sensory Integration
- Klinik gözlem
- Gelişimsel öykü
- Aileden alınan bilgiler
- Çocuğun günlük yaşam performansının değerlendirilmesi
EASI, duyusal işlemleme ve praksi becerilerinin değerlendirilmesine yönelik kapsamlı ve norm temelli değerlendirme araçlarından biri olarak kullanılmaktadır.
Ailenin Süreçteki Rolü
Aile, ergoterapi sürecinin önemli bir parçası olarak görülmektedir.
Çocuğun terapi sırasında çalışılan becerileri ev ve günlük yaşam ortamında da kullanabilmesi amacıyla aileye, çocuğun bireysel ihtiyaçlarına yönelik öneriler sunulmaktadır.
Aile ile düzenli iletişim kurularak;
- Çocuğun gelişimindeki değişimler birlikte takip edilmekte
- Günlük yaşamda karşılaşılan güçlükler değerlendirilmektedir
- Ev ortamında kullanılabilecek destekleyici stratejiler paylaşılmaktadır
- Gerektiğinde terapi hedefleri aile geri bildirimleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmektedir
Gelişim Nasıl Takip Ediliyor?
Çocuğun gelişimi terapi süreci boyunca düzenli olarak gözlemlenmektedir.
Başlangıçta belirlenen bireysel hedefler doğrultusunda çocuğun performansı, terapiye katılımı ve günlük yaşam içerisindeki işlevselliği takip edilmektedir.
Çocuğun ihtiyaçlarında veya gelişim düzeyinde değişiklik olduğunda terapi hedefleri yeniden değerlendirilmektedir.
Aileden alınan geri bildirimler de çocuğun becerileri terapi ortamı dışında ne ölçüde kullanabildiğini değerlendirme sürecinin bir parçası olarak ele alınmaktadır.
Multidisipliner Çalışma
Çocuğun ihtiyaçlarının farklı uzmanlık alanlarıyla birlikte ele alınarak ve gerektiğinde hekim görüşleri, ergoterapi değerlendirmeleri, aile gözlemleri ve diğer uzmanların çalışmaları doğrultusunda süreç koordineli biçimde yürütülmektedir.